Sonoterapija

– Sonoterapija je primena zvuka u lečenju. Zvuk je longitudinalno treperenje čestica materije, koje se u vidu zgrušavanja i razređivanja prostire kroz gasove, tečnosti i čvrsta tela. Prema percepciji čovečijeg uha, deli se na infrazvuk(do 16Hz), čujni zvuk(16 do 20 000Hz) i ultrazvuk(više od 20 000Hz). U terapiji se koristi ultrazvuk, znatno ređe infrazvuk.

Ultrazvuk- UZ

Sonoterapija– Ultrazvuk se primenjuje sa frenkvencijom od 0,75 do 3MHz. Dobija se korišćenjem inverznog pijezoelektričnog efekta, koji se sastoji u tome što prirodni kristali, kao što je kvarc, ili sintetički keramički kristali, kao što je barijum-titanat, pod uticajem struje visoke frenkvencije vibriraju proizvodeći ultrazvuk. Uređaj se sastoji od generatora struje visoke frenkvencije koji je koaksijalnim kablom i elektrodama, koje su metalizirane slojevima od srebra i zlata, povezan sa pijezoelektričnim kristalom. Kristal je smešten i metalnom kućištu nazvanom ultrazvučna glava. Intezitet ultrazvuka se izražava u vatima po kvadratnom centimetru(W/cm2).
– Penetracija i apsorpcija ultrazvuka zavisi od frenkvencije, što je ona veća ultrazvuk se više apsorbuje i manje penetrira, i obratno. UZ frenkvencije 3 MHz prodire do dubine od 2 cm, a frenkvencije od 1 MHz do dubine od 6 cm. Otuda, ako je patološki proces u površinskim tkivima treba primenjivati UZ više frenkvencije, i obratno, ako je u dubokim tkivima treba primenjivati UZ niže frenkvencije. Trajanje ozvučavanja zavisi od stadijuma patološkog procesa, u akutnim stadijumima iznosi 5 min, a u hroničnim 10 minuta.
– UZ stimuliše zarastanje tkiva nakon povrede. U fazi inflamacije deluje proinflamatorno(nije antiinflamatorni agens) i pospešuje proliferaciju i sintezu kolagena a zatim utiče na njihovu remodelaciju. Pospešuje zarastanje varikoznih i dekubitusnih ulkusa, povređenih ligamenata i tetiva, a u impulsnom režimu i sa veoma niskim intizitetom se koristi kod preloma kostiju, izaziva resorpciju kalcijumskih depozita, povećava istegljivost kolagenog i ožiljnog tkiva, ublažava bol i mišićni spazam.
– Za primenu neophodan je kontaktni medijum između ultrazvučne glave i kože, jer je dovoljan sloj vazduha od 0,01 mm pa da izazove potpunu refleksiju i onemogući preonošenje ultrazvuka u telo, što može dovesti do pregrejavanja i oštećenja ultrazvučne glave, kao i kvara uređaja. Najbolji transmiteri su gel i degazirana voda, slabiji transmiteri su tečni parafin, lanolin i vazelin. Kada se koristi voda, takav postupak se naziva subakvalni UZ i primenjuje se na neravne površine kao što su lakat, šaka, skočni zglob. Male površine kao što su nos, oči, sinusi i dr, ozvučavaju se subakvalno pomoću specijalnih nastavaka- tubusa.
– Indikacije su postraumatska stanja i kontrakture, tendinitis, entezitis, burzitis, plantarni fascitis, Dipitrenova kontraktura, sindrom karpalnog tunela, miofascijalni bol, cervikalni i lumbalni bol, artroze, ankilozirajući spondilitis, mišićno-skeletni bol, mišićni spazam.
– Kontraindikacije su maligni tumori, krvarenja, žarišta infekcije, venska tromboza i tromboflebitis, trudnoća, ugrađeni srčani pejsmejker. UZ se ne sme primenjivati u predelu epifiza kostiju u rastu i razvoju, muških i ženskih reproduktivnih polnih organa, oka, spine bifide i laminektomije, plastičnih implantanata i endoproteza fiksiranih koštanim cementom.

Sonoforeza- UZF

– Sonoforeza je postupak unošenja lekova kroz kožu posredstvom terapijskog ultrazvuka, koji ubrzava kretanje čestica lekova i povećava propustljivost kože i difuzione procese. Depoi lekova u koži traju kraće nego pri elektroforezi.
-Tehnika primene je ista kao i za terapijski UZ. Lek se dodaje transmiterskom sredstvu- gelu.Lek se takođe može utrljati u kožu a zatim se ozvučava pomoću gela. Sonoforezom se obično unose hidrokortizon, deksametazon, ketaprofen(Fastum-gel), salicilati, lidokain.